Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

gadir iderler. Bu makuleler  men  olunub  ehli hir-  tenbih  eslemeyüb  ruhsat  virmediyen  ve  imtihan
      fet  marifetsiz  attar  edviye  beyi  etmemeleriyçün  etmediyen fuzuli kendü  kendüne  tabiblenüb  hen-
      emri  şerif  taleb eyledüklerin  arz eyledüğün  ecil-  gâmegir  olanları  ve tıbba  muhaUf  müslümanlara
      den  büyürdüm  ki vardukda hususu  mezburu olı-    nesne  viıenleri  tedib idüb  inad  ve  muhalefet
      geldiği  üzre  attar  tayifesinin  hirfet  kethüdası  üzre  olanları  isim  ve  resimleriyle  arz  eyliyesinki
      ve  yiğitbaşıları  ve  ehli  hirfetin  ittifakile  göresin  haklarında  emri  şerifim  ne  veçhile  sâdır  olursa
      filvaki  kadimden  tayifeyi  mezburenin  kethüda­  mucibi  ile  amel  oluna  Minbaad  emri  şerifimle
      ları  ve yiğitbaşdan  ve ihtiyarlan marifetile  dük­  amel  olmağıçün  suretin  sicilli  mahfuza  kayıt
      kâna  geçüb  attarldi  idegelmişler  iken  hâlâ ka­  itdüregünden  sonra  aynı  ile  emri  şerifimi  müşa­
      dimden  ohgelâne  muhalif  bazıları  attarlık  idüb  rünileyh  elinde  ibka idesin  F i 8  c  981  (1573).
      tekâlifi  örfiyye  vaki  oldukda  inad  ve  muhalefet   Bu  Divan  kararından  da  anlaşılacağı  üzere
      idüb  şer'i  şerife  ve  olıgelân  âdet  ve  kanuna mu­  Hekimbaşıya  müracaat  ederek  ruhsat  almadan
      halif  kimesneye  iş  ittirmiyesin  (Ayasofya  ma­  hiç  bir  kimsenin  tababet  etmesine  müsamaha
      hallesinde  attar  Sinana  verildi)  F  8  N  989  edilmiyordu.
      (1581).                                                 Bir  vakitler  ehil  olmıyan  bazı  tabipler  yü­
           Yine  bu  mevzuda  Divandan  çıkan  bir  kara­  zünden  Istanbulda  kazalar  artmış  buna  sebep
      rı  da  aynen  naklederek  yukarıda  beyan  edilen  olanlar  derhal  meydana  çıkarılarak  yeniden  im­
      tabip  ve  cerrahlarla  göz  hekimleri  hakkındaki  tihana  tabi  tutulmuşlardı.  Nitekim  1699  da  ya­
      takay3nidatı  behrtmekte  faide  mülâhaza  edil­    pılmış  olan  umumî  bir imtihandan  sonra  Nevşe­
      miştir.                                             hirli  ibrahim Paşanın  sadareti  zamanında  ikinci
           "İstanbul  Kadısına  hüküm  ki  Dergâhı  mu-   bir  imtihana  ve  tabipleri  kat'i  bir  nizam  altına
      allâmda  Hekimbaşı  Garra  süddin  zade  Muhyid-    almıya  lüzum  görüldü.
      din  Dergâhı  Müallâma  mektub  gönderüb  tstan-        Sebep  olarak  yazılan  hükümde  şu  noktalar
      bulda  ve  sayir  memaliki  mahmiyyede  ve  bazı    işaret  olunuyordu.
      kimseler  cerrah  ve  tabib  ve  kehhal  adına  gezüb   "Bir  müddet  dahi  bu  tabir  üzre  güzeran
      hengâme   kıımb  ve  dükkânlarda  oturub  mücer-    eder  ise  âbıruyi  bilâd  ve  emsar  ve  aktarü  diyar
      red  celb ve  ahiz içün  müslümanlara  tıbba  muga­  olan  İstanbul  bir  sevadi  âzamda  tıbba  inkıyaz
      yir  ve  hikmete  muhalif  katil  şerbetler  ve  zehir-  teterruku  zahir  ve  âşkâr  olmakla  fen  tıbda  ma­
      nak  müshiller  virüb  ve  âdeti  âleme  muhalif  yer­  haret  ve  iktisabı  hazakat  edenler  mümtaz  ve
      ler  açub ve  gözlere  dahi üslUbsuz  yapışub  muha­  beynelakran  serfiraz  olmaları  tıbbm  yevmen
      lif  otlar  koyub  müslümanlann  mallamia  ve  can­  feyevme  rağbet  ve  itibar  ve  kemali  iştihanna
      larına  zarar  irişdiriib  minbaad  anun  gibilerin  bâis  ve  badi  olub  fenni  tıb  erbabının  dahi  sayü
      marifet  ve  ilimlerün  kendü  bizzat  gidüb  san'at-  ikdamına  medar akvayi vesaili müstahsetül  âsar
      lannda  imtihan  idüb  hallerine  göre  kadir  olduk­  olduğu  cihetle  nizam  hallerine  intizam  ile  hüsnü
      ları  kimesneler  ilâç  ideler  deyu  icazet  virmeyin-  hitam  verilmek  âmmei  ibadullaha  mahzı  menfa­
      ce  anun  gibiler  sergide ve  dükkânda  oturub  hen-  attir.  Bu  maksadı  temin  için  İstanbul  haslar,  .
      gâmegirlik  etmeyüb   ve  müslümanlara  muhalif     Galata  ve  Üsküdar   ve  muzafatında  müslim,
      otlar  virmeyüb  zarar  virişdirmiyeler  deyn  ten-  zimmi  ve  musevi"  ne  kadar  tabib  varsa  kâffesi
      bih  olunmak  lâzım  olduğun  bildirmiş,  tmdi  ilim­  imtihana  tabi  tutuldu.  (1729).
      lerinde  cahil olanlar müslümanlara  olvechile  mu­     Verilen  karara  göre  tıp  mesleğine  girecek
      halif  nesne  virüb  zarar  irişdirmek  münasib  de­  olanlar  tıbbı  tahsil  edecekler  ve  gereği  gibi  öğ­
      ğildir.  Duyurdum ki vardukda zikrolunan  tayife-   rendiklerine  dair  hekimbaşınm   ilâmı  üzerine
      ye  muhkem  tenbih  eyliyesindeki  minbaad  müşa­   mülâzimet  rüusu  alacaklardı.
      rünileyh  bizzat  imtihan  idüb  ilimlerine  kadir  ol­  Bu  suretle  mülâzemet  rüusu  alanların  isim­
      duklarına  göre  ilâç  itmeğe  ruhsat  vermiyince   leri  mahsus  defterine  kaydolunacaktı.  "Tıbba
       çarşularda  ve  mec'malarda  fuzuli  esbablann  se-  mümareset  ve  kesbi  hazakat  eyleyüb  ehliyeti
      rüb  ve  hengâme  ile  cemiyetler  idüb  mücerred   zahir  olanların  dükkânları  gedik  itibar"  olunup
       kudülere  celbi  mal  içün  müslümanlara  bulduk­  ziyade  ve  noksan  kabul  etmemek  için  had  tayin
      ların  vermesünler  Ve  yaraya  ve  göze  nesne  ko­  ve  iktiza  eden  yerlerde  mevcut  dükkânların  ip­
       yub müşavere  etme diyen  ilâç  etmiyenler  Badet-  kası  da  kabul  edilmişti.  Şayet  bu  dükkân  sahip-

                                                                                                     455
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14