Page 9 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 9

mahallî   amme   hizmetleri   masraflarını     liyet,  ikamet  ve  eğlenceden  ibarettir.  Bu
             fertler  arasında  iktidarlarına  göre  dağıt­  kaynaklar  üzerine  istinad  ettirilecek  olan
             mağa   elverişli  hakiki  vergilerle  teçhiz  et­  bir  vergi  sistemi,  mahallî  idare  ihtiyaç­
             mişler,  bununlada  iktifa  etmeyerek  ma­     larını  karşiamaya  kâfi  gelebilir.
             hallî  idarelerin  devleti  bir  kısım  amme     Muhtelif  memleketlerde  devletle  ma­
             hizmetlerinin  yükünden  kurtarmak  sure­      hallî  idareler  arasındaki  malî  münase­
             tiyle  başardıkları  hizmetlerin  masrafları­  betlerin  tanziminde  takip  edilen  usuller
             na  devletin  de  iştirakini  sağlamak,  'ajmı  müstakil  ve  muhtelif  veya  müşterek  sis­
             zamanda   mahallî  idarelerin  malî  takatle­  tem  denilen ki  esasta  toplanabilir
                                                                        i
              rini  aşan  menafii  umuma  şamil  tesisler  ve  1  —  Müstakil  sistemde:  Devletle  ma­
             hizmetler  ihdasına  teşvik  eylemek  ve  çe­  hallî  idarelere  ait  malî  kaynaklar,  yekdi-
              şitli  mahallî  idare  sahalarında  yaşayan   ğerinden  ayrılmıştır.  Her  amme  idaresi
              fertler  arasındaki  teklif  müsavatsızlığını  doğrudan  doğruya  tasarruf  ettiği  ayn  ge­
              telâfi  etmek  gibi  maksatlarla  devlet  büt­  lir  kaynaklarına  sahip  bulunur.  İngil-
              çesinden  büyük  ölçüde  malî  yardımlar      terede  tatbik  edilen  bu  usulde,  mahallî
              vermeği  bir  prensip  olarak  kabul  eylemiş­  idarelere,  gayri  menkul  kiraları  üzerine
              lerdir.                                       mevzu  General  Rayte  namiyle  bir  vergi
                Bu  suretle  komün  gelir  sistemi  biri  öz  tahsis  olunmuştur.  Kira  getirebilen  bü­
              kaynaklar   diyebileceğimiz  komün  işlet­    tün gayri  menkuller  (bina, arazi madenler,
              meleri,  komün  emval  ve  emlâki  ve  küçük  ormanlar)  vergiye  tabidir.  Vergi  g'ayri-
              komün  resim  ve  harçları,  diğeri  devlet   menkulü  sahip  veya  kiracı  sıfatiyle  fiilen
              vergileri  üzerine  konulan  munzam  kesir­   işgal  ve  ondan  istifade  eden  şahıslardan
              ler,  bazı  devlet  vergilerinden  alınan  his­  ahnır.  Verginin  matrahı,  gayrimenkulun
              seler  ve umumî  bütçeden  alman nakdi  yar­  takdir  edilen  yıllık  kira  bedelidir.  Tak­
              dımlardan   veya  komünlere   terkedilmiş     dirler  gayrimenkulü  işgal  edenlerin  vere­
              bir  veya  birkaç  büyük  vergiden  müteşek­  cekleri  beyanname üzerine  her  yıl,  beledi­
              kil  olmak  üzere  iki  esas  kaynağa  dayan­  ye  meclisleri  veya  bunların  kurdukları
              dırılmıştır.                                  komitelerce yapılır  ve  itirazların  tetkikin­
                Vergi  taksiminde  komünlere  ve  umumi­    den  sonra  kesinleşir.  Kesinleşen  miktar­
              yetle  mahallî  idarelere  ayni  vergilerin   dan  itfa  ve  idame  masrafı  karşılığı  mak­
              verilmesini  ve  şahsi  vergilerin  devlete   tu  bir  miktar  indirilerek  bakiyesi  matrah
              bırakılmasını  ammece    kabule   m'azhar     ittihaz  olunur.  Verginin  pisbeti,  her  yıl
              olmuş   olan  diğer  bir  esastır.  Burada,   tespit  edilen  matrah  miktarına  ve  büt­
              bu   tefrikin  nazari  bakımdan   arzetti-    çe  ile kabul  edilen  giderlere  göre  mahallî
              ayni  vergilerin  bırakılması  daha  uygun    meclislerce  tayin  edilir.  1925  ve  1929  ka-
              bulunduğuna   işaretle  iktifa  edeceğiz.  Ma­  nunlariyle  ziraat,  sanayi  ve  nakliyat  işle­
              hallî  idarelerce  yapılan  masraflardan  bil­  rinde  kullanılan  gayrimenkuller  için  geniş
              hassa,  o  mahallî  idare  sahası  içinde  bu­  ölçüde  muaflıklar  tesis  edilmiş  olduğun­
              lunan  mallar  ve  icra  edilen  iktisadî  faali­  dan,  mahallî  idarelerin  bundan  doğan  ge­
              yetler  faydalanır.  Bu  bakımdan  mahallî    lir  azalmasını  telâfi  etmek  üzere,  devletçe
              idarelere  en  uygun  gelecek  vergiler,  o  mal  umumî  bütçeden  mahallî  idarelere  nakdî
              ve  faaliyetleri  teklif  altına  alan  ayni  ver­  yardımlar  yapılır.  İngiltere'de  mahallî
              gilerdir.  Bu  mal  ve  faaliyetler  üzerine   idareler  gelirlerinin  %  56  sını  bu  vergi
              konulacak  a3mi  vergilerin  mahallî  idare   hasılatı,  %  31  ini  devlet  yardımları  teş­
              masr'aflariyle  mütenasip  olmak   imkâm       kil  eder.
              fazladır.  Mahallî  muhit   ile  doğrudan        Fransa  da  kurtuluştan  sonra  Alsace  ve
              doğruya  malî  münasebet  tesis  edebilecek    Horraine'de  komün  ve  departmanlar  için
              mahiyetteki  kaynaklar,  mahallî  idare  sa­   müstakil  vergilerden  müteşekkil  bir  gelir
              hası  içinde  iktisap  ve  sarf  edilen  gelirler­  sistemi  tatbikine  başlamıştır.  Bu  sistem
              le  alakalı  bulunan  mülkiyet,  meslekî  faa­  bina,  arazi,  ikamet  ve  patent  vergilerin-

                                                                                                     7
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14