Page 7 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 7

Belediye       Gelirlerinin      Yetersizliği      ve   Belediyelerin         Gelir

                            S'stemleri      Üzerinde       Bazı    Düşünceler


                                                                  Yazan  :  îsmail  Hakkı  ÜLKMEN
              Mahalî  idareler  demokratik  hayatm  te­   belediyeler, l özel  idareleri  ve  köyler  için­
                                                                      i
            melidir.  Demokratik   hayatm   gelişmesi,    de  bir  vergi  mükellefidirler.  Bu  suretle
            halkın  umumî  işlere  karşı  alâka  duyma-   fertler  ve  teşebbüsler  karşısmda  en  az  üç
            siyle  mümkündür.    Halkta  bu   alâkayı     vergi   alacaklısı  karşılaşmaktadır.  MilJî
            uyandırmak   ve  geliştirmek,  onu  kendi  iş­  istihsalin  bu  yüzden  zarar  görmemesi  ve
            lerini  bizzat  idare  etmek  imkânına  sahip  inkişaftan  alıkonmaması  için  amme  hu­
            kılmakla  elde edilebileceğine şüphe yoktur.   kuku  bakımından  eşit  haklara  sahip  bu­
            Yeni  girdiğimiz  demokratik  hayatı  mem­    lunmayan   bu  vergi  alacaklılarının  gerek
            leketimizde  yerleştirmek  ve  geliştirmek    fertler  ve  teşebbüslerle  ve  gerekse  kendi
            hususumdan   milletin  her  tabakasında  mü­  aralarındaki   münasebetlerin   ni^amlan-
            şahede  edilen  arzunun  tahakkuku  mahallî    ması  zarurî  bulunmaktadır.  Memleketin
            muhtariyetin  geniş  ölçüde  geliştirilmesiy­  iktisadî  ve  sosyal  gelişmesi  geniş  ölçüde
            le  mümkün  olabileceği  muhakkaktır.  Bu­     bu  nizamlamanın  iyi bir  şekilde  başarıl­
            nun  için  mahallî  idarelerin  devlet  kadrosu  masına  bağhdır.  Mahye  ilminde  malî  u-
            içinde  hakiki, birer  muhtar  amme idaresi    yuşma  denilen  bu  nizamlama  bir  taraf­
            sıfatiyle  kendilerine has  faaliyetlerde  bulu­  tan  amme  hizmetlerinin  devlet, l  ve  ko­
                                                                                           i
            nabilmeleri imkânlarmm  sağlanmasını der­      münler  (belediye  ve  köy)  arasmda ahenk-
            piş  etmek  lâzımdır.  Malî  muhtariyete  mü-  '.'  mükerrerhkten  salim  ve  yekdiğerini
            terafik  olmayan  idarî  bir  muhtariyetin    tamamlayıcı  bir  tarzda  taksim  ve  tevzii­
             kuru  bir  sözden  fazla  bir  kıymet  ifade  ne  ve  diğer  taraftan  amme  gehrleri  bir­
            edemiyeceği  aşikârdır.  Bu  bakımdan  be­     liğini  bozmayacak  şekilde,  mükellefiyet
            lediyelerimizin  anayasamızla   kabul   e-     koyma  yetkilerinin  karşılıklı  olarak  tah-
             dilmiş  olan  görev  ayrılığı  prensibine  göre  didiyle,  her  amme  idaresine,  deruhte  et­
             idare  edilebilmeleri  diğer  bir  tabirle  haki­  tiği  amme  hizmetlerini  başarabilecek  ge­
             ki  bir  ademi  merkeziyet  idaresi haline  ge­  lirleri  sağlayacak  ve  aynı  zamanda  ferd
             tirilmeleri  ilk  önce  ele  alınacak  mevzular­  ve  teşebbüsleri  aşırı  derecede bir  mükel­
             dan  biridir.  Bu  gerçekleştirilmesi  mahal­  lefiyet  altına  koymayacak  tarzda  gelirle­
             lî idarelerimizin herşeyden  evvel  kendileri­  rin,  amme  idareleri  arasında  dağıtılma­
             ne  ayrılmış  olan  saha  içinde  umumî  men­  sına  bağlıdır-
             faatlerle  telif  ederek  mahallî  hizmetleri   Mahallî  idareler  ve  bu  meyanda  bele­
             ilıkişaf  ettirmek  hususunda kendi irade  ve  diyeler,  iktisadî  ve  sosyal  bakımdan  cok
             kararlariyle  idare  edebilecekleri  ve  malî  gayri  mütecanis  bir  durumdadırlar.  Bu­
             ihtiyaçlariyle  ahenkleştirebilecekleri  elas­  lundukları  çoğrafi  mevki,  sahalarının  vüs'
             tiki  bir  gelir  sistemine  olan  ihtiyaçlarını  ati,  bu  saha  üzerindeki  nüfus  kesafeti,
             takdir  ve  bunu  temin  etmeğe  bağlı  oldu­  ticarî  ve  ısinaî  faaliyetlerin  geliçımiş  olup
             ğuna  asla  şüphe  etmemek  lâzımdır.
                                                           olmaması,  belediyeler  halkmm  vergi  öde­
               Mahallî  idareler de,  devlet gibi,  malî  ih-  me  kabiliyetlerine  önemli  surette  mües­
           •  tiyaçların  millî  iktisat  sahasına  baş  vura­  sir  olmaktadır.  Sınaî  ve  ticarî  faaliyet
             rak   karşılamak  zorunda   olduklarından     merkezi teşkil  eden, büyük  merkezlere  ya­
             millî  gelirden bir  kısmını  amme sektörüne   kın  ve  bağlı  bulunan  beledivelerle  nisbe-
           .  aktarmak  ve  binaenaleyh  devletçe  tekhf   ten  geri  kalmış,  nüfus  kesafeti  az  bölge­
             altma  alınan  ayni  şahıs  ve  teşebbüsleri  lerdeki  küçük  belediyeler  arasında  hal­
            .  teklif  altına  almak  mecburiyetindedirler.  kın  vergi  ödeme  kabiliyeti  bakımından
             . Bu  suretle  devlet  karşısında  vergi  mükel­  geniş  farklar  hasıl  olmaktadır.  Öte  yan­
             lefi  olan şahıs ve teşebbüsler  aynı zamanda   dan  iktisaden inkişaf  etmemiş  olan bu  kü-

                                                                                                   5
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12