Page 4 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 4

İ33Ö  da  değiştirilmesi  de  bazı  belediye­  hur  Başkanının  yirmi  milyonluk  vatandaş
             lerde hiç bir belediye  meclisi üyesinin  baş­  çokluğunun  güvenini  taşımasma  karşıhk
             kan  olmak  istmemesinden  ileri  gelcriğini  belediye  başkanı,  ancak  birkaç  bin veya
             ortaya  attılar.                              birkaç  yüzbin  hemşeri  çokluğunun  güve­
               Bıu meselenin  tartışmasına  girişecek  de­  nini taşır. Bu bakımdan  bir kemmiyet far­
             ğilim-  Ancak,  kanunumuz  hükmünün  mu­      kı  göze  çarpar.  İki makam  arasında  bir
             hafazasını  isteyen  belediye  başkanlarının  keyfiyet  farkı da vardır-  Cumhur Başkam
             ileri  sürdükleri  bir sebep  üzerinde hassa­  bağunsız  bir devletin  başkamdır.  Belediye
             siyetle  duraklamak  gerektiğine  inanıyo­    başkanı  özerk  bir beldenin  başkanıdır. Ö-
             rum.  Bu  arkadaşlara  göre  yüksek  derece   zerklik  bağımsızlık  değildir.  Belediye  dev­
             de  izzeti  nefis  sahibi bir  vatandaş  beledi­  let  içinde devlet  olamaz- Belediye hüküme­
             ye  başkanlığını  asla  kabul  etmek  istemez.  tin  idari denetine,  hatta belirli işlerde  idarî
               Bu  çok esef  edilecek  bir durumdur. Be­   vesayetine  bağlıdır,  idari  denet geniş veya
             lediye  başkanhğı  hiç  bir  vakit  izzeti  ne­  dar,  hafif  veya  ağır  olabilir.  Fakat  millî
             fisten  fedakârhğı  tazammün  ve  istilzam    birlik  için  tehükeh  olmadan  yok  olamaz.
             etmemelidir-  Demokratik   memleketlerde      Buna  karşılık  idari  vesayet  rejimine son
             belediye  başkanlarının  çok şerefli  bir mev­  verilebiliı-.
             kileri  vardır.  Fransız  saylavlar  meclisi    Bizde  belediye  başkanı  seçimi  idarî  ve­
             başkam   Bay  E .  Herriot.  aynı  zamanda    sayet rejimine bağlıdır. Bu konuda vesayet
             Liyon  beldesinin  belediye  başkanıdır;  ba­  rejimi  uygulamnaktadır.  Memleketimizde
             kanlıkta,  başbakanlıkta,  meclis  başkanlı­  belediye  başkanı  seçilmiş  vatandaşlar,  bu
             ğında  bulunduğu  sıralarda  dahi  belediye   şeref  ve  mazhariyetlerini yalnız  belediye
             başkanlığını  bırakmamış;  Liyon'la  Paris    meclisine,  belediye  meclisi  üyelerinin  tak­
             arasında  mekik  dokumuş,  bu şerefli  mev­   dir  ve  güvenine  borçlu  bulunmuyorlar.
             kiine dört  elle  sarılmış.                   Belediye  başkani arımız  -  kaç göç devrin­
               Demokratik memleketlerde belediye baş-      deki  mahalle kızlarımız  gibi - görücüye çı­
             kanhğına  gösterilen  bu  saygı  yerindedir.  kıyorlar.  Baş  görücü  İçişleri  bakanıdır.
             Belediye  başkanı  beldenin  Cumhur  Baş­     Valilerimiz de il merkezlerinde bulunmıyan
             kanı  demektir.  Londra  belediye  başkanı    500  den  fazla  belediyede  seçilen  başkan­
             törenlerde  başbakandan  önce  gehr;  baş­    lara  görücülük  ediyorlar  (1580  sayılı  Be­
             bakandan  çok aylık  alır.  Cumhur  Başkam    lediye  kanunu, madde  89).  Bu  bakımdan
             nasıl  Devleti  temsil  ederse  belediye  baş­  bir  kimsenin bizde  belediye  başkanı  olma­
             kanı  da beldeyi  temsil  eder.  Cumhur  Baş­  sı  yalnız  belediye  meclisinin  beğenmesine
             kanı  nasıl  iki  dereceli  bir  seçimle  millet  ve  seçmesine  değil,  İç  işleri  bakanının  ve­
             tarafından  seçilmiş  ise  belediye  başkan­  ya  valinin  de  beğenmesine  bağlıdır.  Vali­
             ları  da  iki  dereceli  bir  seçimle  belde  hal­  nin  ve  bilhassa İç  işleri  bakanmm beğen­
             kı  tarafından  seçilmiştir.                  mediği  bir  kimse  bizde  taş  çatlasa  bele­
                Millet  milletvekillerini  seçer;  milletve­  diye  başkanı  olamaz.  Valinin  veya  baka­
             killeri  de  millet  adına  Cumhur  Başkanım  nın  beğenmemesi  tamamiyle  keyfidir.  Gö­
             seçerler.  Belde  halkı  belediye  meclisi üye­  rücü  kadınlar  nasıl  mutlak bir takdir  hak­
             lerini-seçerler;  belediye  meclisi üyeleri  de  kı  kullanırlaı-sa;  en  yüksek  vasıflan  haiz
             belde halkı  adına belediye  başkanını  seçer.  bir  kızı  dahi  beğenmemekte  nasıl  tama­
             Cumhur    Başaknı,  millet  tarafmdan  gü­     miyle  serbest  iseler  vahlerimizle İç  işleri
             venilmiş  ve seçilmiş  bir vatandaş  sıfatiyle  bakanımız  da  ayni  veçhile  en  yüksek  va­
             nasıl  bir saygıya  hak  kazanmış  ise;  bele­  sıfları  haiz  bir  vatandaşın  beldiye baş-
             diye   başkanı  da  belde  halkı  tarafından   kanhğını  reddetmekte  tamamiyle  serbest
             güvenilmiş  ve  seçilmiş  bir  vatandaş  sıfa­  bulunuyorlar-  Bu  konuda  hele  İç  işleri
              tiyle küçük  ölçüde öyle bir saygjya hak ka­  bakanının  keyfine  hâhya  yoktur.
              zanmıştır.                                      Yirmi  bir  sene  evvel,  tek  parti devrin­
                "Küçük  ölçüde"  diyorum,  çüikü,  Cum­     de,  mansup  belediye  reisliği  usulü  yerine

             2
   1   2   3   4   5   6   7   8   9