Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

den  mütevekkil  esas  vergilerden  başka     üzere  munzam kesir  koymak yetkisi  veril­
             lâğım,  tanzifat,  köpek,  mürebbiye  ve      diği  gibi  diğer  bazı  devlet  vergileri  hası­
             hizmetçi,  araba,  at,  katır,  hususî  av  yer­  latından  muayyen bir kısmı  da ya  mahallî
             leri  resimleriyle  arazinin  kıymeti  üzerin­  idare  sahası  içindeki  tahsilât  miktarı  üze­
             den  alınan  bir  resimden  ve bir de yol ver­  rinden  veya hasılat  muayyen bir  hesapta
             gisinden  terekküp  etmektedir.  İkinci  gu­  toplanarak  vücuda  getirilen  fonun  mahallî
             rubu  teşkil  eden  resimlerin  tahsili,  yol  idareler  arasında  yüz  ölçümü,  nüfus,  ilk
             vergisi  hariç  olmak  üzere  mahallî  meclis­  tahsildeki  çocuk  adedi,  mahallî  yolların
             lerin  ihtiyarma  bırakılmıştır.              uzunluğu   mahallî  vergi  yükü  miktarı,
               Esas  vergilerden,, bina  ve  arazi  vergi­  mahallî  idarelerce  yapılan  bazı  hizmet
             leri  devletçe  bina  ve  araziden  tahsil  olu­  masraflarının  bir  yüzdeliği  gibi  ma­
             nan  vergilere  matrah  olan  safi  kadastro  hallî  idarenin  malî  ihtiyacını  belirtme­
             ve  tahrir  iratları  üzerinden  tarh  olunur.  ğe  yarayan  ölçülere  dayanılarak  mahallî
             İkamet  verg si,  komün  ve  departmanda      idareler arasında  dağıtılır. Fonds Commun
             ikamet  eden  bütün  fertleri,  malî  kudret­  usulü  denilen bu  son  dağıtma  sistemi,  bil­
             leri  nisbetinde  mahallî  giderlere  iştirak  hassa  nüfus  ve  iktisadî  inkişaf  bakımın­
             ettirmek  gayesini  takip  etmektedir.  Bu    dan zayıf  durumda  olan mahallî idarelerin
             vergi,  binalarm  hakiki  kiralan  üzerinden  malî  vaziyetlerini kuvvetlendirmek  husu­
             tarh  edilir.  Matrahdan  aile yükü  indirimi  sunda  önemli  bir  tedbir  teşkil  etmekle
             ve  asgari  bir  kira  indirimi  yapılır.  Patent  ve  bu  suretle  mahallî  idareler  arasında
             vergisi  bir  tüccarın,  sanat  ve  meslek  icra  bir  tesanüt  sağlamak,  ve mahallî  şartların
             eden  şahıslardan  ticarette  sanatlarını  ic­  farklılığından  doğan  vergi  yükü  müsavat­
             ra  ettikleri  mahallerin  gayri  safi  iradı  sızlığını  az  çok telâfiye  hâdim  olacak bir
             lazerinden  tarhedilen  nisbi,  istihdam  et­  teadül  temin  etmek  gayesi  istihdaf  olun­
             tikleri  işçi  ve  diğer  müstahdemlerin  ade­  maktadır.
             dine  göre  değişen  mütehavvil  ve  ticaret ^   Bunun  dışında  ajmca  mahallî  idarelere
             sanatın  nevine  ve  mahallin nüfusuna  gö­   umumî  bütçeden  malî  yardımlar  yapılır.
             re  değişen  maktu  miktarlardan  terekküp      Fransa,  Belçika  (1)  Hollânda,  Çekosla-
             eder.                                         vakya, Yuğoslavya,  Romanya,  (2)  muhte­
               Muhtelif  mükellef  zümrelerine  isabet     lif  sistemi tatbik eden memleketler  arasın­
             edecek  vergi  yükü  miktarlarında  bir  tea­  dadır.  Bu memleketler,  muhtelif  sistemi,
             dül  sağlamak  maksadiyle  her  vergiye tat­  munzam   kesir  ve Fonds  commun  usulleri­
             bik  olunacak  nisbet,  her  yıl ayrı  ayn  tes­  ni  mezcetmek,  aynca  bazı vergilerden ma­
             pit  edilen  dört  vergiye  ait  matrah  ye­  hallî tahsilâta  göre hisse vermek  suretiyle
             kûnu  içinde  her  vergiye  ait  matrahın     sisteme mahallî  idare  ihtiyaçlarını  kavra­
             miktarı  ve belediye  bütçesiyle  kabul edi­  yacak bir elâstikiyet  ve suples vererek  tat­
             len  gider  yekûniyle  mütenasip  olmak  üze­  bik  etmektedirler.  Munzam kesirler, umu­
             re hususî bir formüle  istinaden her yıl ay­  miyetle  bina,  arazi  ve  kazanç  vergileri
             rıca  tâyin  olunur.                          üzerine  konulmaktadır.  Kesir  miktarının
               n  — Muhtelif  veya müşterek usul: Am­      azami  haddi  kanunla  tayin  edilir.,  ve  ma-
             me  gelirlerinden bir  kısmının  müstakilen
             devlete,  bir kısmının  mahallî  idarelere bı­  (1)  Bu  cetvel  ı929  yılında  toplanan  şehirler
                                                                            dördüncü
                                                                                    Milletlerarası
             rakılmasını  ve üçüncü bir kısmının  da  ha­  ve  mahallî  idareler olan  umumî  rapordan  kon­
                                                                                                alın­
                                                                  sunulmuş
                                                           gresine
             sılatının  devletle mahallî  idareler  arasında  mıştır.  Organisation  financiere  des  administra­
             taksim  edilmesini tazammun  eder.            tion  locales  sa:  VII.
               Bu  siştemde  umumiyetle  bÜ3mk  vasıta­      (2)  Belçikada  1949  dan  itibaren  tatbik  edil­
                                                                               göre
                                                                                    bu
                                                                                               mun­
                                                                        sisteme
                                                                başlanan
             sız ve vasıtalı  vergiler devlete,  küçük  ma­  meğe kesir  nisbeti  azalmış,  buna cedveldeki devlet
                                                                                        karşılık
                                                           zam
             hallî  vergiler mahallî  idarelere  ayrlır  ve  yardımı  nisbeti  artmış  ise  de  bunların  hakiki
             mahallî  idarelere  bazı  devlet vergileri  üze­  miktarlarını  tayine  imkân  verecek  malûmat  he­
             rine,  hasılatı  mahallî  idarelere  ait olmak   nüz  elimizde  yoktur.
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15