Page 6 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 6

Yeni Köy Kanunu tasarısının                                             mâli


                   Hükümieri                   üzerinde               bir      inceleme



                                                                              Yazan:  1.  Hakkı  Ülkmen

                     içişleri  Baka»nlığınca  çoktanberi  üze­  Bizim  bildiğimize  göre,  köy,  cemiyetin  u-
                 rinde  çalışılmakta  olduğu  bilinen  Köy     mumî  menfaatleri   çerçevesi  içinde  köye
                 Kanunu  tasarısı  tamamlanarak  mayıs  ayı    müteallik  mahalli  menfaatleri  idare  ve
                 içinde  Büyük  Millet  Meclisine  sunulmuş­   köy  mahalli  hizmetlerini  ifa  ile  görevli
                 tur.  158  madde3d  ihtiva  eden  bu  tasan   muhtar  bir  amme  idaresidir.
                 kanunlaştığı  taktirde  yirmi  yedi  yıl  önce    Binaenaleyh  köy  umumî  menfaatleri­
                 yürürlüğe  konulmuş  olan  ve  bu  müddet     nin  ve  mahalli  hizmetlerinin  mahiyetleri­
                 içinde  müteaddit  değişikliklere  uğrayan    ni,  bunlann  idare  uzuv  ve  kaidelerini
                 442  sayılı  Köy  Kanununun  yerini  alacak­  tayin  ve  tesbit  etmek  maksadile  vücude
                 tır.                                          getirilmiş  olan  bir  kanunda,  her  şeyden
                    Biz bu  yazımızda  Köy Kanunu tasarısı-    öaoe  köjTİn  hukukî  mahiyetinin  ilmî  esas­
                 mn  yalnız  mâlî  hükümlerini  gözden  geçire  lar  dairesinde  tayin  edilmesi,  köyün  ma­
                 ceğiz.  Bununla beraber  mevzua girmeden      halli  işlerini,  kanunun  tesbit  ettiği  yetki­
                 öace  bir  noktaya  temas  etmek  isteriz.    ler  hududu  içinde,  serbestçe  idare  etmek
                 Yirmi  yedi  jallık  tatbikattan  edinilen  tec­  hakkına  sahip  muhtar  bir  amme  idaresi
                 rübelerin  muhassalası  olmak  lâzımgelen     olduğunun  belirtilmesi  icabederdi.  Bu  su­
                 bu  tasarı,  bugün  yürürlükte  bulunan  ka-  retle  anayasamızm   90  mcı  maddesinin
                 nuîidan,  pek  de  farklı  hükümleri  ihtiva  pek  vazıh  olmayaçı  hükmünün    de,  köy
                 etmiyor.  însan  tasarıyı  okuduktan  sonra   idaresi  zaviyesinden  açıklanması  sağlan­
                 neden  dolayı  yeni  bir  kanun  yapılmak  is­  mış  olurdu.
                 tendiğini  kavramakta  güçlüğe   uğruyor.          Mevzuumuziayakm    ilgisi  dolayisiyle
                 Vakıa  yeni  tasanda,  bugünkü    kanuna      mühim   bir  hususa  da  burada  kısaca  te­
                 »nazaran  bazı  değişiklikler  ve  yeni  hüküm­  mas  etmeğe  lüzum  vardır.  Avrupa  mem­
                 ler  yok  değildir;  fakat  bunlarla  köyün   leketlerinde,  bilhassa  idare  hukukumuza
                 mahalli  işlerinin  düzenlenmesini  ve  yolun­  örnek  teşkü  eden  Fransa'da, Belçika,  Ho-
                 da  yürütülmesini  ve  bUhassa buna mesnet    lânda-  İtalya  ve  daha  birçok  memleketler­
                 teşkil  edecek  olan  köy  mâli  imkânlarının  de  komünler  arasında  idare  şekli  bakımm­
                 kuwetlendirilmesini   sağlamak   mümkün       dan,  nüfus  ölçüsüne  dayanılarak  bir  fark
                 olamaz.  Nitfekim  yirmi  yedi  yıldanberi  de  yaratılmamıştır.
                 mümkün    olamamıştır.  Tasandan  köy  ida­        Köy  de,  küçük  ölçüde  bir  belediye ol­
                 resinin  hukukî  mahiyetini  anlamak  bile    masına  göre  fonksiyon  itibarile  yekdiğe-
                 kabil  olamıyor.  Tasannm  bu  koçıuda  hü­    rinden  farklı  olmayan  köy  ve  belediye  a-
                 küm  koyan  birinci  maddesi üzerinde  yapı­  rasmda   idare  şekli  bakımından  bir  fark
                 lan  tenkidler  (1)  çok  yerindedir. Bu  mad­  yaratılmasına  ne  hukukî,  ne  sosyal  bir -
                                                                                                       i
                 de  köyü  "Bu  kaçıun  ve  diğer  kanunlarla  cap  olmamak  lâzımgelir.  Köylerimizin  bü­
                 verilen  işleri  gören,  taşınabilen  ve  taşına­  yük  ekseriyetiçıin  nüfusu  az,  iktisadi  kud­
                 maz  mallarla  hak  ve  vecibelere sahip olan   retleri  zayıf,  coğrafi  bakımdan  dağınık  du-
                 tüzel  kişiliği  haiz  bir  varlık"  olarak  tarif
                 etmektedir.  Varhk,  hukukî  bakımdan  na­        SUheyp  Derbil,  Yeniköy  Kanunu  tasarısı
                 sıl  bir  mefhum  ifade  etmektedir?  idare    dolayisiyle  5.7.1951  tarihli  Ulus  gazetesi.
                 hukukunda   varlık  namında  bir  müessese­       B.  Sıtkı  Tugal,  Yeni  Köy  Kanunu  tasarısı
                 ye   tesadüf  etmediğimizi  itiraf  ederiz.   hakkmda,   İdare  Dergisi  Mayıs  -  Haziran  1951
                                                                Sayı:  210  sa:  46
                 4
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11