Page 4 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 4

kanİ2masma   ihtiyaç  gösteriyorsa  ve  bun­      Halbuki  ihtiyaçların  şümuliyle  karşı­
                ların  herbiri  için  dünyanın  her  tarafın­  lanamaması,  evvelâ  en  rantabl  işlerden
                da  Emlâk  Bankaları  Sanayi ve  Ziraat Ban   başlanarak  sermayeye   süratli  bir  seyya-
                kalan  mevcut   bulunmakta  ise;  mahalli     liyet  temin  edilememesi,  yapılan  işlerin
                idarelerin  kredi  ihtiyaçları  da  ticari  kre­  verimini  de  azaltmakta  ve  büyük  şehirle­
                di  müesseselerinin  işlettikleri  kaynakla­  rimizi  yardımcı  bir kredi menbaı  aramak
                rın  seyyaliyetine  uymayan  bir  donukluk    mecburiyetinde  bırakmâktadıı*;
                gösterdiğinden  hususî  mahiyette  bir  kre­       İller  Bankası  kazancımh  tevziiride
                di  teşkiline  zaruret  vardır.               sermaye  hisselerine  kıymet  vermeyen  bil*
                     Bizde  de  "Belediyeler  Bankası**  bü   yardım  düşüncesinin  hâkim  olması  da bu
                 htiyacm   hissedilmesinden   doğmuş   ve     sermayede   kendilerine  en  geniş  hisse dü­
                15 -  16  sene  evvel  kuruluş  yıUarmda  ö-  şen büyük  belediyelerin  bankaya yatırdık­
                nemi  anlaşılamamış  olan  çok  değerli  ve   ları  sermayeyi gelişiz  bırakması  bu serma­
                isabetli  bir  adım  olmuştur,  ilk devrelerin­  yeyi  adeta  kaybolmuş  bir para  mahiyeti­
                de  Belediyeler  Sandığı  gibi,  yalnız  küçük  ne  düşürmektedir.  Halbuki  bu  sermaye­
                sermaye  tahsilatı  ile  uğraşan  ve  bunu di­  nin  amme  hizmeti  ile  iktisadi bir işletmeyi
                ğer  miUî  bankalara mevduat   olarak  ya­    mezcedecek  bir bankada az veya  çok geti­
                tıran  bu  müessese,  bugün  200  milyonluk   receği  dividant,  bir  belediye  için  girişece­
                nominal  sermayesinin  verdiği  emniyetle     ği  taahhütlerin  senelik  taksitlerini  karşı­
                ve  yüz  milyonu   aşan  fiili  sermaye  ve   layacak  iyi bir destek  olabiliî*-
                kaynakları  ile  kendi  sahasında  hakikaten      Bu  düşüncelerle  İstanbul  belediyesi^
                faydalı  bir  varlık  olduğunu  isbat  etmek­  ni  yeni  bir  Belediye  Bankası  kürmağı tâ-^
                tedir.  Tek  kabahati  sermayesinin,  kar­    şarlamasında  haklı  bulmak  lâzımdır.  An­
                şılamak   mecburiyetinde  olduğu  umumî       cak,  böyle  bir teşebbüs  acaba  beklenilen
                ihtiyaçlara  nisbetle  kifayetsizliği,  bu    muvaffakiyeti  verebilir mi? Bu  noktada
                banka  kredisi  ile  yapılacak  işlerin  uzun  biraz  düşünmek  icabedeceği  kanaatinde­
                vâdeye   bağlanması   zaruretinin  banka      yim.
                sermayesinin  süratle  devrine  mani  olma­       Belediye  bu   bankanın   sermayesini
                sı  ve  nihayet  memlekette  asırlarca  süren  nereden  bulacaktır?.
                geri  bir  zihniyetle  esaslı  hiçbir  şeyin  ya­  Bütçesinden  tefrik  edebileceği  ser­
                pılmayarak  bugün  her  tarafta  ve  her sa­  mayenin verimli bir fon  yaratacağına gü-
                hada  hudutsuz  bir  ihtiyacın  hasıl  olma­  venilemez.  Uzun vadeli  ve  bir hizmet  mef­
                sıdır.  O  kadar ki,  iller  Bankasının  bu   humunun   da   karıştığı  kredilerin  düşük
                kadar  sermayesi  bugün  yalnız  bir  tek İs­  tutulması  tabii  olan  faizi  ile  geçinecek  bir
                tanbul  Belediyesine  hasrolunsa  yalnız  su  bankaya   istekli  ortaklar da bulabileceği
                ve  elektrik  ihtiyacı,  medeni  bir  şehrin  şüphehdir.  Paralarına  emniyetle  birlikte
                icaplarını  tamamen  karşılamağa  belki  de   yüksek  gelir  de  isteyen  harici  sermayedar
                kâfi  gelmez.  Halbuki  600  ü  geçen  beledi­  ların  da böyle  bir bankaya  sermaye  koy-
                ye,  63 il özel  idaresi mütemadi bir  istekle  malannda  tereddüt  edihr.  Harici  serma­
                 İller  Bankasının karşısmda  durur.  Buna    yenin bankanın  çalışma  kabiliyetine,  yılın
                istekleri  çok, fakat  borçlanma  kabiliyetle­  idari,  siyasi  ve  iktisadi  icaplarına  göre
                ri  az  olduğu  için  baîıka  bilançosuna  tesir­  artıp  eksilecek  bir dividanta  bağlanması­
                leri  mahdut  olmakla  beraber  köyleri  de   na  kani  olmasını  beklemek  biraz hayal  o-
                İlâve  etmek  mümkündür.  Bunun için  İller   lur.  Böyle  bir  sermaye  ancak  faiz  nisbeti
                Bankasında  bugün  kredi mekanizması,  ik­    ve  itfa  şartlan  muayyen  esaslara  bağlan­
                tisadi  bir  varlık  yaratacak  krediler  açıl­  mış  ve  resülmali  bir  teminatla  takviye  e-
                ması  esaslariyle  değil,  ancak belediye  fon-  dilmiş  olan  tahvilâta  müşteri  olabilir; o
                lannm  elli  bin  nüfustan  yukan  şehirleri  da  bundan  evvelki  belediye  istikrazlan
                mahrum   bırakan  siyasi  tevzi  geleneğine   neticelerinin  ürkiintüsünü  çlüşünmemçk
                bir  destek  vasfını  ahnak  istidadmdadır,   şartiyle,

               3
   1   2   3   4   5   6   7   8   9