Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

nun  - bazı  ufak  değişiklikler  hariç  tutu­  yirmi  lira  olarak  tahdit  edUen  sahnamn
                 lursa  -  hemen  aynıdır.                     yeni  tasanda  en  az  80  Hraya  çıkarılması
                     26  ncı  maddenin  A  fikrasmdaki  hük­   icabederdi. Esasen karineye dayanan kaba
                 me  nazaran  salma,  köy  idaresi  için  istis­  taslak  bir  umumi  irad  vergisinden  başka
                 nai  bir  gelir  olmak  karakterini  yeni  tasa­  bir  mahiyet  taşımaya-n  salmanm  mahiyeti,
                 rıda  da  muhafaza  etmektedir.  Diğer  köy   bu  mükellefiyete  âzami  had  tâyinine  ma­
                 geürleri,  köy  işlerinde  vazifeli  olanlarm  ni  bulunurken  bunu  bir  de  harpten  evvel­
                 (muhtar,  imam,  kâtip,  bekçi  ve  korucu)   ki  para  gücünün  dörtte  biriine  tekabül  e-
                 aylıklarını,  mecburi  köy  işlerinin  paralı  den  miktara  indirmek  köy  hizmetlerinin
                 kısmını,  köy  emlâk  giderlerini  karşılama­  geliştirilmesi  bakımından  zaralı  olduğu  ka­
                 ğa  kâfi  gelirse  o  köyde  sahna  salınamıya-  dar  mâli  âdalete  de  aykırı  bulmımaktadır.
                 caktır.  Umumiyetle  köy  gelirlerinin,  bu   Bu  hususta  idare  Dergisinin  son  sayısın­
                 giderleri  karşılamağa  yetmeyeceği  mu­      da  yayınlanan  bir  etütde  sahnamn  tahdi­
                 hakkak  olmakla  beraber,  yettiği  yerlerde  dinden  doğabilecek  mâli  ve  sosyal  mah­
                 ve  yıllarda  kanun hükmüne  göre  salma  sa­  zurlar  hakkında  enteresan  fikirler  ve  ra­
                 lınması  mümkün  bulunmamaktadır.             kamlar  ileri  sürülmüştür.  (1)  Bu  rakam­
                     Köy  bütçeleri  kesin  hesaplarına  göre  lar  sahnamn,  bugünkü  haddile  köyün  va-
                 1940  yıhndanfceri  salma  tahsilâtı  mikdar-  zifeh  adamlarının  ayhklarını  ancak  karşı-
                 n  şöyledir:                                  layabildiğini  göstermektedir.  Halbuki  bir
                                                   Bütçe •     çok  köylerimizde  bu  mikdann  hayli  fev­
                                                 tahsilâtına
                                                   Tiisbeti    kinde  salma  ödeyecek  mâli  kudrete  sahip
                  Yıllar   Para    Mahsul  l İToplam  • %      vatandaşlar  vardır.  Onları  mâli  kudretleri
                  194:0   6.062    1.683    7.745     50       nisbetinde  köy  mahalh  hizmetlerinin  gi-
                  1941    5.363    1.591    6.954     45       derleri'ne  iştirak  ettirebümek  için,  öteden-
                  1942    6.715    2.292    0.007     46       beri  şikâyet  konusu  olmakta  devam  eden
                  1943  10.483     4.084   1-1.567    45       salmanın  âzami  haddi  meselesinin  artık
                  1944  16.480     5.132   21.612     45       halledilmesi zamanı  gelmiştir.  Kanaatımız-
                  1945  29.685     4.518   34.203     45       ca bu haddi,  maktu bir meblâğâ  bağlaya­
                  1946  26.181     5.254   31.435     43       cak  yerde,  bugün  de takdire,  kaîiunen  de­
                                                               ğilse bile, fiilen  esas tutulan toprak, bina  ve
                      1946  yılmdan  sonraki  kesin  hesap  ra­
                 kamları  elimizde  olmadığından  mukayese     hayvatı  ve  esnaf  vergileri  toplamile  alâka­
                 edemedik.  Bununla  beraber  yukarıki  yedi   landırmak  ve  bu  toplamın  muayyen   bir
                 yıllık  tahsilât  seyri  bu  hususta  kanaat  miktarı  ve  meselâ yansı  ile  sınırlandırm.ak
                 husulüne  medar  olacak  bir  fikir  vermek­  hem  tahakkukun   basit  ve  süratli  yapılma-
                 tedir.  Köy  bütçesinin  takriben  yarısını   smı,  hem  mâli  âdalete  daha  ziyade  yakla­
                 teşkil  eden bir  gelir,  istisnai mahiyette  ka­  şılmasını,  hem  de  mükellefiyetin,  az  çok
                 lamaz. Demek    oluyor  ki, köyün  diğer  ge-  köy  hizmetlerinden  edilen  istifada  ile  mü­
                 lirlerile  köyişlerini  idare etmeğe  filen  im­  tenasip  bir  hale  getirilmesini  sağlayabilir.
                 kân  yoktur.  Şu  halde  salmayı,  diğer  gelir    Bu  vesile  ile  nazan  dikkati  bir  «nokta
                 tahminlerine  bağlamak  yerinde  ve  isabetli  üzerine  çekmek  isteriz.  B.  M. M. nin  son
                 telâkki  olunamaz. Artık  bunu  köyün  esas­  günlerde  kabul  etmiş  olduğu  bir  kanunla
                 lı  gelirleri  araşma  almak  icabeder-
                                                               hayvanlar   vergisinin,  bir  devlet  vergisi
                      Bugün  cari  olduğu  gibi  yeni  tasarıda  olarak  tasfiyesine  doğru  esaslı  bir  adım
                 da  salmanın  en  yüksek  haddi  20  lira  ola­  atılmıştır.  Birkaç  yıl  içinde  bu  vergi  dev­
                 rak  tesbit  edilmiştir.  1930  yıh  kıyme­   let  için  bir  gelir  kaynağı  olmaktaa  çıka­
                 tine  göre  paranın  satın  alma  gücünde  vu­  caktır.  Memleketimizde  altı  yüz  elli  sene-
                 kua  gelmiş  azahna  gözöaüne  alınırsa,  sal­  denberi devam eden böyle bir vergiyi,  mem
                 manın  dörtte  bire kadar  düşürülmüş  oldu­
                 ğu  kabul  edilebilir.  Şu  halde,  1939  yıhnda  (1)  B.  Sıtkı  Tugal,  zikredilen  yazı.


                 8
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15