Page 8 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 8

AYIN             YAZISI


                                   i  bir      idarede                 Bstokrar              Şarüar




                                                                                              Hulki  ALİSBAH
                  Cumhuriyet     devrinin   başarılan    ile      aciz  ve uyuşuklukla   ifade  etmek  haksızlık
             daima   övünürüz.   Asırların  ihmalini,   bü­       olur.
             tün  dünyayı     darlığa    düşüren    sıkıntılı          Uzun     tezebzüblerden   sonra   idarede
             yılların  yarattığı  güçlükleri  yenerek    gi­      istikrar  o  kadar   özlenilmişti  ki,  kadro
             dermek,    hakikaten   övünülecek    bir  ham­       zaruretlerinin  bunu   ihlâl  etmesinden    şi­
             ledir.  Bu  başarılarda  Cumhuriyetle      bir­      kâyet   edilerek,  işlerine  hâkim  olan  me­
             likte   yurdumuzun      kavuştuğu     istikrarlı     murların   terfi  endişesiyle  dahi  yerlerin­
             idarenin   önemli    tesiri  inkâr   edilemez.       den  oynatılmaması    için   kanunî  tedbirler
             Filhakıyka    kuruluş   veya   işleyiş  hatala­      aranıldı.   Barem     Kanunlarının   koyduğu
             rını  düzeltmeğe    matuf  değişiklikler  müs­       takyitlerin  bir  kere  de  kadro  çenberi  ile
             tesna;  düzenli   bir  idarede   istikrar,  mu­      daraltılmaması    için,  olduğu  yerde  iki üst
             vaffakiyetin   esas   şartlarından   biridir.        derece terfi  hükmü   bu  müspet   düşüncenin

                  Çahşkan   ve ilgiü bir idare  âmiri  işinde     hakikaten    yerinde  olan  bir  mahsulüdür.
             eskidikçe,    bölgesinin  bütün   özelliklerine          Gerçi  demokratik    cereyanların    idare
             hâkim    olarak,  mesaisinin   verimini   artır­      istikrarı  ile telifi  güç  olduğu  daima  ileri
             mak    imkânını    kolaylıkla    elde  edebilir.     sürülür.  Demokrasiyi, idarede    çoğunluğun
             Buna     mukabil    lüzumsuz    her  değişiklik       itimadını    kazanan   fikir  ve  içtihatların
             yeni  bir  ahşma,   öğrenme   ve  tanıma   ihti­      yürütülmesi   yolunda   kull'anmıyarak,  şah­
             yacı  ile   verimsiz  bir  çalışma    devresini       sî  ihtiraslara  veya  nüfuza  hoş  görünme­
             icabettirir;  âdeta  mesai  israfına  yol  açar.      ğe  alet  etmek  temayülünde    olan  idareler
             Bu,  yalnız  idare  âmirliğinde   değil,  idare­     için  bu  zaaf  her  zaman    mevcuttur.   Bu­
             nin  bütün  şubelerinde;   hattâ  malî  ve  ikti­    gün    eseri   kalmamış     olmakla    beraber
              sadî  müesseselerde    dahi  umumî    bir  kai­      olduğu  devirlerde   dahi  tereddi  etmiş  bif
              dedir.                                               idare  hissini  veren  Balkan  demokrasileri,
                   İstikrarsızlık  iş  ve  iş sahipleri  - daha    hattâ  en  kritik  zamanlarda  üstüste  kabi­
              kısa  tâbir  ile- halk  yönünden  kötü  olduğu       ne  değiştirerek  idarî  tezebzübün  acı neti­
              kadar;  memur    yönünden   de  mensup   oldu»       celerini  çeken  Fransız  demokrasisi   bu id­
              ğu  idareye  karşı  itimatsızlık  ve  emniyet­       diaya  hak   verdirecek  misallerle  doludur.
              sizlik  uyandırır.   Bir  memurun,    bilhassa       Bizim   meşrutiyet   demokrasimiz    de  bun­
              sorumluluk   mevkiinde olan    bir  idare  âmi­      lardan  farklı  değildi.
              rinin  mesuliyet  yüklenmekten     çekinmiye-             Fakat,  şahıs  mücadelelerinin   fevkine
              rek  bütün   hıziyle  çalışması,  mukaddera­         yükselen    hakikî    demokrasiler    -  siyasî
              tına  hâkim   olan  daha    yüksek   mercilere       mevkiler   dışında  -  bütün   idareye  emni­
              karşı  hissettiği  güvene  bağlıdır.  İstikrar­      yetli  ve  düzenli  bir  istikrar  sağlamağa
              sızlığın  yarattığı  güvensizlikten    şimdiye       mâni   olmadıklarını  fiilen  göstermektedir­
              kadar   büyük   zararlar  gördük.    Başladığı       ler.  Bizim henüz  pek  genç  olan  demokrasi
              bir  işin  haleflerinin  ellerinde  yalnız  veri­    cereyanımızda    -  evvelki  tecrübelerin  men­
              mini   kaybetmesinden      değil;  mesuliyetli       fi  intibaları  henüz  unutulamadığı    için  -
              neticeler   doğurmasından      ürkerek   teşeb­      bu  müspet   misallerden    faydalanacağımız
              büsten   kaçman   idareciler  hiç  de  az  değil­    ve  teessüs  etmeğe  başlayan   istikrarı  mu­
              dir.   Bunlardaki     ürkekliği,   her  zaman        hafaza   edeceğimiz   umulmakta    idi.  Maa-


              6
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13