Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

M U S A H A B E :

                                             H                  İ              Z




                                                                                      Yazan:  Prof.  Süheyp  Derbil
                   Bir  resmî  daire    tarafından   yapılan       rek  vazifelileri  rahatsız  etmezse  müraca­
              kamu    hizmetlerinin   kaça  mal    olduğunu        atı  hükümsüz    sayılır;  hiç  müracaat    et­
              ne  gelir  bütçesi,  ne  yıllık  ödenekler  tuta­    memiş   gibi  olur.
              rı,  ne  de  kesin  hesaplarının  giderler  top­          Şimdi,  isterseniz,   resmî  bir  işletme
              lamı  doğru  olarak  gösteremez.   Halkın   ka­      demek   olan  resmî  dairelerle  özel  işletme­
              mu  hizmetlerinden    faydalanabilmek      için      ler  arasında  bir  kıyaslama  yapalım:  Tüc­
              harcadığı  yol  paraları,  pul  paraları,  pos­      carlar   arasında   teklif   etlgrafları  teati
              ta  paralarından  başka   sarfettiği  emekleri       olunur.  Bu  teklifler  dört  ay  için  değil,  24
              ve  vakitleri  de  kuruşlandırarak   kesin  he­      saat  için  muteberdir.  Teklifi  alan  tüccar
              saptaki   giderler  tutarına    ekliyebilirsek       yirmi  dört  saat  içinde   cevabını  bildirir.
              tamam    ve  doğru  bir  hesap  çıkarmış   olu­      Neden  özel işletmelerde  kararlar  ve  cevap­
              ruz.                                                 lar  yirmi  dört  saat  içinde  verilebiliyor  da
                   Bu  bakımdan      illere,  belediyelere  ve     resmî  işletmelerde    dört  ay  sürüyor?  A-
              köy  idarelerine  özerklik  verilmesi,   vergi­      radaki  hız  farkı  kağnı  ile  otomobil  arasın­
              lerde  indirme  yapmak    kadar,  belki  ondan       daki  hız  farkından  fazla  değil  mi?  Bunu
              da  fazla  halkın  yükünü  hafifleten  bir  ted­     ona  benzetmek,    resmî  daireleri  de   özel
              bir  sayılabilir.  Herhangi  bir-  kamu  idare­      işletmeler   gibi  hızla   çalışan,  saat  gibi
              sine  başvuran  bir  iş  sahibinin  isteği  hak­     düzgün   işliyen  bir  hale  getirmek  mümkün
              kında  karar   verilebilmesi  merkezden     da­      değil  mi?
              nışmağa   bağlı    tutulursa,   netice  alabil­           Meseleyi  incelemeğe   hem  elemli,  hem
              mek   için  iş  sahibi  günlerce,  haftalarca,       de  gülünç  bir  hâtıramı  anlatmakla     baş-
              hattâ  aylarca    beklemek     zorunda   kalır,      lıyacağım.  On  yedi  yaşında,   liseyi  henüz
              îşte  bu  beklemeler,  bu  gidip  gelmeler  va­      bitirmiş  bir  çocuktum.   Tahsil  için   beni
              tandaş   için,  verdiği  ve  vereceği  vergiler,     Lozana    göndermişlerdi.     Bir  pansiyona
              harçlar  ve  reismlerden  ayrı  birer  yük;  bi­     girdim.  Pansiyon   sahibesi  madam   benden
              rer  gider  mahiyetindedir.  Vatandaş    aylar­      ikamet    tezkeremi   istedi.   Pasaportumu
              ca  beklemektense    harcını,  vergisini  veya       gösterdim.    Madam:      "Bu   işe  yaramaz.
              resmini   iki  kat  ödemeğe  çoktan   razıdır.       Pasaportunuzu     verip  belediyeden   ikamet
                   Resmî   dairede  işi  olanların   aylarca       tezkeresialmanız   lâzımdır"  dedi.  Madamın
              beklemeleri,   gidip   gelmeleri    kanunları­       bu  sözleri  karşısında   beynimden    vurul­
              mızda  bile  yer  almıştır.  Danıştay  Kanunu­       muş   gibi  oldum,   sanki   dünya   yıkılmış,
              muz,   resmî   daireleri,  iş  sahiplerinin  mü­     ben  de  altında  kalmıştım.  Demek   ki  res­
              racaatlarına   dört  ay  içinde  cevap  vermek­      mî  bir  dairede   işimi  takip  etmek,  işimi
              le  ödeîi  tutuyor.  Kanunun    resmî    daire­      çıkartmak   mecburiyetinde    idim.  Fazla  o-
              lere  verdiği  mühlet,  dört  gün  değil,  dört      larak  yabancı  bir  memlekette,  yabancı  bir
              hafta  değil,  dört  aydır.  "îyi  iş  altı  ayda    resmî  daireye  meram   anlatacak,  iş  gördü-
              olur"  diyen   atalar  sözünü,  1935  denberi,       recektim.  Madamın    işe  yaramadığını  söy­
              Fransız  temposuna    uyarak   dört  aya  indir­     lediği  pasaportu  çıkarmak    için  ne  kadar
              memiz,   şüphesiz  ki  bir  ilerleme  adımı  ol­     uğraşmış,  ne  kadar   yorulmuştum.     Aksa­
              muştur.    Maadin   mevzuatımıza    göre,  ma­       ray,  B'ayazıt,  Fatih  ve  Samatya  karakol­
              den  arama    • ruhsatnamesi    almak   istiyen      ları  arasında  mekik  dokumuştum.      îşimi
                               i
              bir  kimse, ğer ki ay    müddetle   işini  takip     bir  karakol    ötekinin   üstüne   atıyordu.
                          e
              etmezse,   yani  resmî  daireye   gidip   gele-      Nihayet   her  birini  ikişer  defa  dolaştıktan
              8
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15