Page 6 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 6

hinde  belde  terbiyesine,  belde  adap ve icap­  mahrum  olarak  yajadıklarını  söylemekten
         larına  ait  müesseselere,  yapılan  kazılarda  çekinmiyeceğiz.
         bu  hayatın  istilzam  ettiği  eşyaya  tesadüf    Bugün   İstanbulun  merkezî  vaziyetteki
         ediyoruz.                                      sinemalarını  istisna  edecek  olursak,  eski
            Sümerlerde,  Alamlarda,  Etilerde,  Akat-   payitahtın  öyle  semtleri  vardır  k i ,  bir aşk
         Jarda  iptidaî  mânada  olmakla  beraber  Bele­  sahnesinde  ıslık  çalan,  yuha  diye  bağıran,
         diye  teşk  lâtına,  Belediye  müesseselerine  ayak  vuran  vatandaşlarımız  az  değildir.  Y i ­
         rastlıyoruz.  Kur^ranların  içinde  bulunan  eş­  ne  güzel  İstanbulumuzun  bir çok  köşeleri,
         ya,  Milâttan  binlerce  asır  evvelki  Türklerin  civarda  abdesthaneler  olmasına  rağmen  kir­
         muayyen    bir  kültür  seviyesine,  muayyen  letilmekledir.  Keskin   amonyak    kokusu
         bir  belde  terbiyesine  malik  olduklarını  te­  neşreden  bu  yerlerde  «Burası  eşeklere mah-
         yit  ve  tevsik  etmektedir.                  susturjj  yazıları  vardır.  Bu  mevzu  üzerinde
                                                       verilecek  misaller  az değildir.  Belediye  mev­
             ırLa  cite  Antiques  adlı  meşhur  eserinde
                                                                         kirletilmemesini,
                                                                 şehrin
                                                                                           sinema
         Fustel  de  Conlanges  eski  Romalılarla  eski  zuatımız içinde  sigara  içilmemesini  amirdir.
                                                       salonu
         Yunanlıların  dinden  mülhem  bir  belde  te­
         lâkkileri  olduğunu  belirtmektedir.          Bütün  bu  emredici  hükümlere  rağmen  va­
                                                       tandaş  sokağı  kirletmekte  ve  sinemada  fo­
            Müellife  nazaran,  Sitenin  tam bir  cüzü  sur  fosur  sigara  içmektedir.  Bu basit,  fakat
         olan  her  ailenin  sınırları  belli  bir  toprağı  açık  hakikatler  bize  gösteriyor  k i  vatandaşı
         vardı.  Duvarlarla  çevrilen  bu toprak  içinde  belde  hayatı  icaplarına  uydurmak  için  mev­
         ailenin  hem  ocağı,  hem cdatlarının  mezar­  zuata  konulan  hükümler  kâfi  değildir.
                                 e
         ları  bulunmaktadır.  Aile  ocağının  sönme­
         mesi,  ecdat  mezarının  günün  muayyen  saat-    Diğer  taraftan  bir  kısım  vatandaşlarımız
         larındaki  dinî  merasime  hazır  ve  temiz  bir   iş  eğlence,  sıhhat  ve  istirahat  bakımların­
         şekilde  bulunması  lâzımdı.                  dan  da  bugünkü  cemiyet  hayatı;  teamül  ve
                                                       icaplarına  uymamaktadırlar.  İstanbul,  A n ­
            Aile  toprağını  çeviren  duvarların  temiz  kara,  İzmir  de  dahil  olmak  üzere  öyle şe­
         ve  muntazam  olması,  her  türlü  tahribata  hirlerimiz  vardır  k i  buralarda  oturan  va­
         karşı  mahfuz  ve  masun  bulunması  icabedi-  tandaşlarımızın  bir  kısmı  için  gün  kıstası
         yordu.'Bu  ve  bunlara  benzer  işlerin  sağla­  güneştir.
         nabilmesi  için  reis,  aile  erkânı  arasında  bir  Güneşin  erken  veya  geç  doğup,  erken
         İŞ  bölümü  yapmıştı.  Herkes  kendisine  mev­  veya  geç batması  vatandaşın  umumî  ve hu­
         du  işten  mesuldü.  Verilen  bir  işi  yapma­  susî  hayatında  yegâne  âmildir.  Galata  köp­
         mak  veyahut  yaparken  ihmal  göstermek  ce­  rüsünün  bir arafında  sinemalar  21  veya
                                                                    t
         zayı  müstelzimdi.  Ailenin  mutlak  sahibi  ve  21,30  da  başlarken,  öbür  tarafındaki  her­
         reisi  olan  baba,  suçluları  öldürebilmek  se-  hangi  bir  mahallede  akşam  yemeği  saat
         lâhiyetini  de  haizdi.
                                                                               k
                                                       17 de  yenilir  ve  b i r  i k i omşu  dolaşıldık­
            Eski  Yunan  ve  Roma  Sitelerindeki  bu   tan  sonra  saat  yirmide  yatılır.
         adet,  dinden  mülhem  metafizik  ve  hatta  ip­  Cemiyet  hayatının  bugünkü  nizamına,
         tidaî  olmakla  beraber  belde  adabını,  belde  belde  terbiyesinin  bugünkü  teamül  ve  ter­
        . nizamını  teyit  etmesi  bakımından  bilhassa  biyesine  aykırılık  Anadoluda  daha  barizdir.
         şayanı  dikkattir.                            Cumartesi  günleri  hariç,  yaz  ve  kış  İstan-
            Bu  objektif  mütalâadan  sonra şimdi  asıl  bulda  dükkânların  saat  ondokuzda  kapan­
         mevzuumuza   intikal edebiliriz.  Mevzuatımız  ması  mecburidir.  Fakat  hiç bir  mecburiyet
         belde  nizamını,  belde  adabını  müeyyittir.  yok  iken,  Karadeniz  Ereğlisinde,  Bartmda,
         Fakat  İstanbul,  Ankara  ve İzmir  gibi  şehir­  Dursunbeylide,  Ardahanda  dükkânlar  Ara­
         lerimiz  de  dahil  olmak  üzere  bütün  mem­  lık  ayında  saat  onyedide  kapanır.  Vatandaş
         leket  dahilindeki  bir  kısım  halkımızın  en  haklıdır.  Ç ü n k ü  Aralık  ayında  güneş  saat
         iptidaî  mânada  belde  terbiyesi  hislerinden  onaltı  buçukta  batar.  Cemiyet  hayatı  adabı-

                                                                                              195
   1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11