Page 10 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 10

bu  hükümet  içinde  her  hangi  bir  belediye   fieİediye  reisleri  1  - 4  sene  için  intihapla
       Home   Rule  esası  üzerinde  bizzat  kendisi  i§  başına  getirilmiş  icra  amiridirler.  Bir  çok
       bir  kanun  tipini  kabul  edebileceği  gibi,  is­  hükümetlerde  ve  bilhassa  küçük  belediye­
       terse,  hükümet  tegrii  meclisinin  kabul  etti­  lerde  bu  müddet  iki  sene olarak  kabul  edil­
       ği  tiplerden  birini  alabilir  Bunun  haricin­  miştir.  Belediye  reislerinin  azli  esası  umu­
       de,  kendi  belediyesi  için  başka  bir  tip  ya­  mi  mahiyette  tanınmamıştır.  Yalnız  New-
       pılmasına  da  teşrii  meclisten  istiyebilir.  york  Hükümetinde  azil  esası  vardır.  Diğer
                                                     bir  çok  belediyelerde  lüzumunda  tekrar  re­
           Muhtelif  tiplerde  belediye  teşkilâtı
                                                     ye  müracaat  suretile  muamele  yapılır.
          Selâhiyetlerin  ayrılması  ve  mahalli  işlere  Reisler,  ücretlidirler.  Hatta  bazı  büyük
       ait  kısımların  genişletilmesi  gibi  i,mî  esas­  şehirlerde  ve  mesela  Newyorkta  belediye
       ların  uzun  münakaşaları  olmakla  beraber,  reisliği  tahsisatı  vali  maaşından  yüksektir.
       Amerika  Birleşik  hükümetlerinin  müstem­    Belediye  reislerinin  meclis  kararlarına  kar­
       leke  şeklinden  çıkıp  bir  hükümet  oldukları  şı,  kararın  icrasını  talik  ve  tehir  edici  ma­
       gündenberi  ve  bilhassa  19  uncu  asırda  Bir­  hiyette  bir  veto  hakkı  vardır.  Buna  karşı
       leşik  Amerikada  mevcut  Belediye  şekli  (Le  verilecek  kararın  üçte  iki  ekseriyetle  olma­
       mayor  and  council  plan)  denilen  Belediye  sı  şarttır.
       reisi  ve  belediye  meclisi  esası  idi.  1900  se­  Bütün  belediye  memurlarının  tayini  ve
       sinden  beri  ise,  buna  ilâveten  yeni  iki  sis­  azli  selahiyeti  belediye  reisine  aittir.
       tem  daha  meydana  çıktı.
           Bjnlardan  birincisi:                              2  —  Belediye  Meclisleri
           Belediye  reis  ve  meclis  şekli:           Müstemleke   devrinden  kalma  bir  hatıra
          Son  çıkan  ve  aşağıda  izah  edilecek  olan  olarak  evvelce  bu  teşekküller  daima  ikişer
       yeni  iki  sistemin  muvaffakiyetlerine  rağ­  meclisli  olarak  çalışırlardı.  Ş.mdi,  bütün
       men  bu  eski  şeklin  devam  ettiği  bir  çok  belediyeler  tek  meclislidirler.
       belediyeler  vardır.  Nüfusu  yüz  binden  yu­   İntihaplar,  meb'us intihabı  şartlan  daire­
       karı  şehirlerin  üçte  ikisi  ve  nüfusu  beş  sinde  yapılır.  Yani  21  yaşında  bulunanlar
       binden  yüz  bine  kadar  olan  kafabalann  ek­  intihap  hakkını  haiz  sayılmışlardır.  Bun­
       serisi  bu  usulde  gitmektedirler.  Bunların  iki  dan  başka  bir  kısım  hükümetlerde  emlak
       asli  teşekkülü  belediye  reisi  ile,  meclistir.  sahibi  olmak  kaydı  halen  berdevamdır.  Bu­
          19  uncu  asrın  ilk  yarısında  belediye  na  ilaveten  Amerika  vatandaşlığını  kazan­
       meclisleri  birinci  plânda  daha  mühim  bir  mış  olmakta  şarttır.  Yalnız  yedi  hükümette
       rol  sahibi  idi.  Belediye  reisleri  ikinci  dere­  bu  şarta  lüzum  yoktur.  Takriben  37  Hükü­
       cede  kalıyordu.                              mette  ayrıca  intihapçıların  okur  yazar  ol­
          Çünkü  belediye  meclis'eri  teşrii  kudreti  ması  kaydı  vardır.
       haiz  oldukları  gibi,  belediye  idaresi  üzerin­  Meclis  âza  adedine  gelince,  bunun  için
       de  de  konlrol  yaparlardı.  Şehirlerde  halkın  muayyen  ve  sabit  bütün  Amerika  Birleşik
       son  derece  tekâsüfü  üzerine  sırf  idari  ma­  hükümetlerine  şamil  tek  bir  rakam  söyle­
       hiyette  çalışan  memurlar,  Belediye  reisi,  be­  meğe  imkân  yoktur.  Çünkü  her  hükümetin
       lediye  meclisi  ve  (Board)  denilen  belediye  Ifyukarıda  sayılan  şekilleri;  belediye  kanun­
       komisyonları  arasında  taksime  uğradı.  Mec­  ları  hakkında  almış  olduğu  hukuki  vaziyet
       lisler  her  hangi  bir  iş  için  teşrii  bir  merci  muhtelif  olduğu  gibi  her  belediyenin  kendi
       olarak  kaldılar.  Ekseriya  da  nizamname  iş­  Ikanununda  tasrih  ettiği  miktar  da  ayrıdır.
       leri  hususi  komisyonlara  tevdi  edilir  oldu  Meselâ  N  wyork  meclisinde  âza  adedi  76
       ve  nihayet  bu  işlerin  yeniden  tanzimi  me­  olduğu  halde  Şikagoda  70  dir.
       selesi  ortaya  çıkarak  teşrii  vazife  ile  idari  Azaların  intihabında  (Ward)  denilen  ma­
       teşekkülün  nihai  surette  ayrılması  cihetine  halleler  taksimatı  intihap  daireleri  olarak
       gidildi.                                             (Devamı  209  uncu  sayfada)


                                                                                           199
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15