Page 8 - İller ve Belediyeler Dergisi
P. 8

rib-niştir.  Bu  maddelere  göre  altmcı  Bele­  V i l â y e t l e r  b e k ç i y e  k a n u n u n u  ç ı k a r t m a k l a
                                                     bu  t a r i h d e n  i t i b a r e n  B e l e d i y e l e r  h ü k û m e : -
    diye  dairesi  ahc:l;nden  bii'isi  (alelade)  öte­
    kisi  (fevkaİHC^e)  olmak  üzere  i k i  t ü r l ü  ver­  ten  a y r ı l m ı ş  ve  t a b i i d i r  k i  b u  a r a d a  o n l a r ı n
                                                     vergi  ve  b ü t ç e  h ü r r i y e t i  de  t a n ı n m ı . ş t n - .
    gi  alabilirdi.
                                                         1293  (1876)  t a r i h l i  İ s t a n b u l  B e l e d i y e
        Alelade  vergiler:  Sokaklarm  a y d ı n l a ­
                                                     k a n u n u n a  g ö r e  B e l e d i y e  v e r g i l e r i :  Ç e k i  v c
     tılması,  temizlerunesi  ve  imarı  için  evlerle
     dükkânlardan  ahncak  senelik  vergi  ile  (bi­  kantar,  kontrr.to  ( i h t i s a p  p a t e n t  k a z a n ç ) ,
                                                     esnaf  tezkeresi  re.sim  ve  h a s ı l â t a ı d a n  v c
     na  vergisi)  kontrato  harçlarından,  ölçü  ve
     tartı  damgasınden  yapı  ruhsatiye  h a r c ı n ­  birde  ö t e d e n b e r i  t a a m ü l  s u r e t i l e  a l ı n m a k -
                                                     da  olan  d i ğ o r  \'ergi  ve  r e s i m l e r d e n  i b a r e t ­
     dan  ve  birde  esnaf  ve  t ü c c a r d a n  a l ı n a c a k
                                                     t i .  T e m i z l i k  ve  a y d ı n l ı k  r e s i m l e r i  h i z m c i
     patenteden  yani  kazanç  verigsinden  ibaret­
                                                     karşılığı  o l a r a k  a l ı n d ı ğ ı  ve  m e s e l â  a y d ı n l a -
     ti.
                                                     t ı l m ı y a n  ve  s ü p r ü n t ü l e r i  k a l d ı r ı l m ı y a n  so­
         Fevkalâde  vergiler:  Yeniden   y a p ı l a ­
                                                     k a k l a r  ü z e r i n d e k i  b i n a l a r d a n  v e r g i  i s t e n i l ­
     cak  kanahzasyonun  inşa  ve  idame  masrafı
     olarak  bundan  faydalanacak  olan  birıalar-   diği  için  bunlar-  k a n u n d a  v e r g i  o l a r a k  g ö s ­
                                                      t e r i l m e m i ş l e r d i r .
     cısn  alınack  paradır.
         Şu  izahattan  anlaşılır  k i  binalardan  be­  1293  (1876)  k a n u n i l e  a l ı n m a s ı n a  i z i n  ve­
     lediye  için  vergi  alınması  i l k i n  h ü k ü m e t ç e  r i l m i ş  olan  v e t g i l e r l e  o n d a n  ö n c e  g î r e k  a l ­
     nümune  adiresi  yani  belediye  için  kabul  ve  tıncı  daireye,  gevek  b e l e d i y e  m e r k e z i  o l a n
     tatbik  edilmişti.  Her  ne  kadar  tanzihatı   Ş e h  emanetine  v e r i l m i ş  o l a n  v e r g i l e r  aıra-
     hayriyenin  ilânından  ve  1254  (1839)  tari­  s ı n d a  h a y l i  eskiler  b u l u n d u ğ u  v e  h ü k ü m e t
     hinden  itibaren  Türkiye'de  b i n a l a r ı n  tahri­  belediyeleri  v e r g i  h u s u s u n d a  d a h a  z i y a d e
     rine  ve  bunlardan  vergi  alınmasına  b a ş ­  ikdar  e d e c e ğ i n e  b u n l a r ı n  b i r  ç o ğ u n u  a l m . ' ş
      lanması  ve  1275  (1859)  da  bu  işe  b i r  kat  o l d u ğ u  göze  ç a r i ü n a m a k  m ü m k ü n  d e ğ i i l d i r .
      daha  ehemmiyet  verilmiş  ise  de  İ s t a n b u l ' ­  İ s t a n b u l d a n  b a ş k a  ş e h i r  ve  k a s a b a l a r ­
      daki  binaların  her  biri  bir  vakfa  mensup  ve  daki  b e l e d i y e l e r i n  v e r g i l e r i  1293  (1876)  ta­
      l>u  .şehirdeki  binaların  sahipleri  de  b a ş k a  r i h l i  V i l â y e t l e r  b e l e d i y e  k a n u n u n u n  19  u,n-
      yerlerdekine  nisbetle  hem  vakfa,  hem  de    cu  maddesinde    g ö s t e r i l m i ş t i r .  İ s t a n b u l ' d a n
      İhtisap  nezaıetile  Bahriye  nezaretine  t ü r l ü  b a ş k a  ş e h i r  ve  k a s a b a l a r  b e l e d i y e l e r i n c e
      adlarla  daha  fazla  vergi  ve'.mekde  olduk­  a l ı n m a s m a  i z i n  v e r i l e n  v e r g i l e r  i l e  İ s t a n ­
      larından  nüniunc  belediye  dairesinin  açıla­  bul'da  a l ı n a c a k l a r  a r a s ı n d a  h a y l i  fax-k  g ö ­
      cağı  tarihe  kadir  bu  şehir  binalar:ndan    r ü l ü r .  H e m e n  s ö y l e m e k  l â z ı m g e l i r  k i  b u  b e ­
      emlâk  vergisi  ahrmazdı.  1271  (1855)  de  İs-  lediyeler-  daha  f a k i r  b ı r a k ı l m ı ş l a r d ı r .
      t?nbul!un  Galata  ve  Beyoğlu  taraflarındaki       1324  (1908)  M e ş r u t i y e t  i n k i l â b ı n d a  be­
      binaları  yazılarak  ve  şehrin  bir  k ı s m ı n ı n  lediye  v e r g i l e r i  e s a s l ı  b i r  d e ğ i ş i k l i ğ e  u ğ ­
      bide  kadastrosu;  yap:larak  bina  vei'gisi  a-  radı.  M a l i y e  nezareti  m u t a d ı  v e ç h i l e  b i r  k ı ­
      hnmağa   başlanmış  ve  zamanile  î s t a n b u l u  "  sım  belediye  v.'iridatını  daha  a l ı p  onla-  ın
       l;er  tarafında  tehrir  yapılınca  da  1290  (1874)  yerine  N e z a r e t ç e  a l m m a k d a  o l a n  f a k a t  t a ­
       senesinden  itibaren  vergi  b ü t ü n  şehre  teş­  h a k k u k u  ve  tahsili  d a h a  güç  o l a n  b a ş k a
       mil  olunmuştu".                                vergileri,  daha  d o ğ r u s u  g e l i r l e r i  B e l e d i y e ­
           1285  (1869;  da  Galata  ile  B e y o ğ l u n d a  ye  b ı r a k t ı .  Mosc-Iâ  esnaf  t e z k e r e s i  r e s m o n
       tecrübe  mahiyetinde  açılmış  ve  faydası  gö­  k a z a n ç  vergisine  k a l b e t t i .  K - r a k ö y  ve  U n -
       rülmüş  olan  nümune  dairesi  u s u l ü n e  İs­  k a p a n ı  k ö p r ü l e r i  h a s ı l â t ı n ı  B e l e d i y e y a  b ı ­
       tanbul'un  her  tarrfına  teşmil  ve  tatbik  e-  r a k t ı .  Zaten  ve  esasen  b e l e d i y e n i n  o l m a s ı
       dildiği  vakit  ç:kartılan  nizamneme  de  Bey-  lâzım  g e l i r k e n  i m t i y a z ı n ı n  b i t m e s i  ü z e r i n e
       oğlundan  başka  Belediye  dairelerinin  ala­   hazineye  m a l  e d i l m i ş  olan  gaz  d e p o l a r ı n ı  da
       cakları  vergilere  ve  harçlara  dai"  bir  k a y ı t  belediyeye  verdi.  B i n a  v e r g i l e r i n d e n  ise  o
       görülmez,                                       zamana   k a d a r  %  50  n i s b e t i n d e  b e l e d i y e y e
                                                       hisse  v e r i l i r k e n  t a m a m ı n ı  k e n d i s i  a l d ı .
        •   1293  (1«76)  da  açılan  «Osmanlı  Mebu-
        stn  meclisi*  ilk  numara  olarak  İstanbul  ile   H a l b u k i  b u  h a l  b ö y l e  d e v a m  e d e m e z d i .


          3 8
   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13