25.yılında TÜRKİYE’DE BÜYÜKŞEHİR YÖNETİMİ ULUSAL KONGRESİ ANKARA’DA YAPILDI
Kongrenin açılışında konuşan İçişleri Bakanı Sayın Beşir Atalay “Bu kongreye büyük önem veriyoruz, büyükşehir belediyelerinin hizmet üretebilme ve sorun çözme kapasitelerini artıran düzenlemeler yapıldı” dedi.
Türkiye’de 25 yıl önce 1984 yılında başlayan büyükşehir uygulaması masaya yatırılıyor. İçişleri Bakanlığı, Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve Marmara Belediyeler Birliği’nin (MBB) işbirliğinde düzenlenen “25. Yılında Türkiye’de Büyükşehir Yönetimi Ulusal Kongresi” Ankara’da bulunan TBB hizmet binasında başladı.
Büyükşehir belediye yönetiminde 25 yıllık uygulamalardan elde edilen tecrübeler, dünyadaki diğer uygulama deneyimlerinin paylaşımı ile var olan sorunlar ve çözüm önerilerinin ele alınacağı “25. Yılında Türkiye’de Büyükşehir Yönetimi Ulusal Kongresi”nin açılışında İçişleri Bakanı Sayın Beşir Atalay, TBB Encümen Üyesi ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Akyürek konuştu. Akyürek konuşmasında Türkiye Belediyeler Birliğinin tarihçesi ve görevleri hakkında katılımcıları bilgilendirdi.
“Tüm başkanların katılmalarını isterdim”
Açılışta konuşan İçişleri Bakanı Sayın Beşir Atalay, “Tüm büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerinin başkanlarının kongreye katılmalarını isterdim” dedi.
Bakan Atalay, “Türkiye’de 16 tane büyükşehir belediyesi var. Büyükşehir belediyelerimiz ve büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerimiz için, İçişleri Bakanlığı olarak Türkiye Belediyeler Birliği ve Marmara Belediyeler Birliği ile el ele vererek, bu organizasyonu düzenliyoruz. Bu kadar önemli bir toplantıya Konya, Kocaeli ve Sakarya Büyükşehir Belediyeleri dışında katılım yok. Geriye kalan 13 belediye başkanımız, çok yoğundu, vs.. katılamadı anladık; Ankara’daki içe belediyelerinin başkanları bile teşrif buyurmuyorlar. Türkiye’nin dört bir yanından akademisyenlerin katıldığı bu toplantıya, Ankara başta olmak üzere, tüm büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerinin başkanlarının katılmalarını isterdim” şeklinde konuştu.
“Belediyeler arasında iletişim kopukluğu olmamalı”
Yerel yönetimler alanında önemli çalışmalar yapıldığını kaydeden Bakan Atalay, “Mecliste çok önemli yasalar çıkardık, mevzuat değişikliğine giderek belediye başkanlarımızla sürekli toplantılar yaptık. Belediyelerimiz için çok çalıştık. Attığımız her adımda, belediyelerimizi düşündük. Çünkü başbakanımız da belediyecilikten geliyor ve başkanlarımızın sorunlarını biliyor. Başbakan Erdoğan, Bakanlar Kurulu toplantılarında da her zaman için belediyelerden yana tavır takınıyor” dedi.
Büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyeleri arasında iletişim kopukluğu olmaması gerektiğini vurgulayan Bakan Atalay, “Özellikle farklı siyasi partiler arasında çeşitli problemler yaşandığına şahit oluyoruz. Bu konuda iletişim kurma ve ağabeylik yapma görevi, büyükşehir belediyelerinde olmalı, iletişim kopukluğu olması halinde vatandaş da zarar görür. Büyükşehirlerin mali ve idari yapılarını yeniden gözden geçerek, görev dağılımı ve yetkilendirme konusunda birtakım düzenlemelere gideceğiz” diye konuştu.
“Köy Kanunu’nda yeni düzenlemeye gidilecek”
Köy Kanunu’nda da yeni düzenlemeye gidileceğini hatırlatarak Bakan Atalay şu açıklamalarda bulundu; “Köylerimizi bütünüyle yeniden düzenliyoruz. Dünyanın hiçbir yerinde uygulaması kalmayan İhtiyar Heyeti uygulamasını kaldıracağız. 30-40 nüfuslu köylerimiz de var, 1500-2000 nüfuslu köylerimiz de… Bundan böyle köylerimizde hem demokratik mekanizma, hem de hizmet mekanizması mükemmel bir şekilde işleyecek.”
TÜRKİYE’DE BÜYÜKŞEHİR YÖNETİM SİSTEMİ
“Türkiye’de Büyükşehir Yönetim Sistemi” konulu ilk oturumda İçişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Zekeriya Şarbak, Kamu Görevlileri Etik Kurulu ve Sakarya Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bilal Eryılmaz, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, Başbakanlık Başdanışmanı, Pendik Belediyesi Eski Başkanı Erol Kaya ve TBB Genel Sekreteri Hayrettin Güngör konuşmacı olarak yer aldı.
“Denetleme sistemi yetersiz”
Oturuma başkanlık eden İçişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Zekeriya Şarbak, belediyelerin idari yapısı tamamlanmadan, başarılı yönetimin beklenemeyeceğini ifade ederek merkezi bürokrasinin, yerel yönetimleri güçlendirmesi gerektiğini kaydetti. Şarbak, “Denetleme sistemi yetersiz; daha geniş kapsamlı olmalı. Dünyanın hiçbir yerinde yetki karmaşası yokken, bizde ciddi anlamda yetki karmaşası var” dedi.
“Yetki 10 yerde olmamalı”
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ise “Belediyelerin sorunlarının çözüm merkezi, belediye birlikleri olmalı. Belediye birliklerinin yöneticileri, merkezi yönetimle üst düzey ilişki içerisine girmeli. Genel Sekreterlik makamı ne kadar özverili çalışsa da çözüm noktasında siyasi desteğe ihtiyaç var. Belediye birliklerinde tüm siyasi partilerden temsilciler var. Başkanlar, bölgesindeki sorunlarını, partilerinin yetkili mercilerine götürerek, mecliste çözüm üretebilirler” şeklinde konuştu.
Borçlanma ve yetki sistemlerine ilişkin olarak da konuşan Başkan Gökçek, faiz sisteminin belediyelere zarar verdiğini ileri sürerek “Belediyelere sadece 5 yıllık borçlanma yetkisi verilmeli ve geçmişe dönük borçların hepsi silinmeli. Belediyelere haciz koyma işlemi kalkmalı. Yetki konusunda da ciddi problemlerimiz var. Örneğin, belediyelerin fırınları denetlemesi kadar doğal bir şey olamaz. Ancak Tarım Bakanlığı bir Kanun çıkarıyor ve fırınları denetleme görevini, büyükşehir belediyelerinden alarak, Tarım İl Müdürlüğü'ne geçiriyor. İmar konusunda da yetki belediyede sanılıyor. Büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri, TOKİ, Maliye Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı’nın imar konusunda yetkisi var. Bayındırlık ve İskan Bakanlığının, hepsinin üzerinde yetkisi var. Yetki 10 yerde birden olmamalı. Bütün dünyada yetkiler yerel yönetimlere verilirken, bizde merkezi yönetime devrediliyor” diye konuştu.
“İlçe belediyelerinin yetkileri artırılmalı”
Başbakanlık Başmüşaviri, Pendik Belediyesi Eski Başkanı Erol Kaya ise İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere büyükşehir belediyelerimizdeki nüfusun, birçok ülkenin nüfusundan daha fazla olduğuna vurgu yaptı. “Büyükşehir belediyelerimizin kaynakları artırılmalı. Büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyeleri arasındaki yetki ilişkileri yeniden düzenlenmeli” diyen Kaya, ilçe belediyelerinin yetkilerinin biraz daha artırılması gerektiğini de kaydetti.
“Belediyecilikte daha iyi noktada olmalıyız”
Başbakanlık Kamu Görevlileri Etik Kurulu ve Sakarya Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bilal Eryılmaz konuşmasında, belediyeciliğin gelişimi konusunda Osmanlı’dan günümüze kadar geçen süreçleri anlattı.
Yerel yönetimlerle merkezi iktidar arasında, sağlıklı iletişim kurulması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Eryılmaz, “Belediyecilik alanında geldiğimiz nokta kötü olmasa da, daha iyi noktalarda olmalıyız” dedi.
“Belediyeleri ilgilendirilen yasaları önceden bilmemiz ve belediye başkanlarımızla istişare yapmamızda önemli faydalar var”
“Türkiye’de Büyükşehir Yönetim Sistemi” konulu oturumun son konuşmacısı Türkiye Belediyeler Birliği Genel Sekreteri Hayrettin Güngör ise “Bakanlıkların, yerel yönetimleri ilgilendiren alanlarda bizlerle bilgi paylaşması gerekiyor. İçişleri Bakanlığımız, belediyelerimiz için çok önemli çalışmalar yapıyor, ancak geç haberimiz oluyor. Belediyeleri ilgilendiren çeşitli yasaları, önceden bilmemizde ve belediye başkanlarımızla istişare yapmamızda önemli faydalar var” şeklinde konuştu.
BÜYÜKŞEHİRLERDE ULAŞIM YÖNETİM SİSTEMİ
Kongrenin ilk gününde “Büyükşehirlerde Ulaşım Yönetim Sistemi” konulu ikinci bir oturum daha düzenlendi. Ulaşım Yönetiminde Yeniden Yapılanma konusunda Bahçeşehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Ilıcalı, Ulaşımda Karşılaşılan Sorunlar ve Koordinasyon konusunda İBB Ulaşımdan Sorumlu E. Genel Sekreter Yrd. Doç. Dr. Rafet Bozdoğan, Büyükşehirler Ulaşım Planlaması konusunda Orta Doğu Teknik Üniversitesinden Prof. Dr. Ali Türel, Trafik Yönetimi ve Denetimi konusunda Emniyet Genel Müdürlüğünden Ali Kemal Hanlı ve Büyükşehirlerde Toplu Taşıma konusunda İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdür Yardımcısı Hasan Hüseyin Can birer konuşma yaptı.
BÜYÜKŞEHİRLERDE MALİ YÖNETİM VE KAYNAK DAĞILIMI
25. Yılında Türkiye’de Büyükşehir Yönetimi Ulusal Kongresinin ikinci gününde düzenlenen ilk oturum “Büyükşehirlerde Mali Yönetim ve Kaynak Dağılımı” konusunda gerçekleşti. Oturum başkanlığını İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürü Yavuz Selim Köşger yaptı.
“Giderler, gelirlerden fazla”
Oturum Başkanı Köşger, Büyükşehir Belediyelerinin Gelir Yapısı ve Analizi konulu sunumunda büyükşehir belediyeciliğinin 1982 Anayasasıyla gündeme geldiğini ve 1984’te yürürlüğe girdiğini hatırlattı. Köşger, “bütün mahalli idarelerin giderleri, gelirlerinden daha fazla ve bundan dolayı birtakım çarpıklıklar yaşanmakta” dedi.
“Borcunu ödeyen belediyelere ödül verilmeli”
Konya Büyükşehir Belediye Başkanı ve TBB Encümen Üyesi Tahir Akyürek, “Türkiye’de her zaman için belediyelerin borçlarından bahsediliyor. Borcunu ve vergilerini zamanında ödeyen belediyeler de var. Bu belediyelere merkezi idare tarafından ödül mahiyetiyle performans primi veya birtakım haklar verilmelidir” dedi.
Akyürek şunları kaydetti: “Bizler borçlarımızı ve gelir-gider dengemizi yapıyor, devlete karşı yükümlülüklerimizi yerimize getiriyoruz. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi belediyelerimiz, büyük nüfusları ve problemleri dolayısıyla ödeyemiyorlar, peki diğer belediyeler neden ödemiyor?”
“Her yıl yüzde 25 borçlanma yapılarak, belediyecilik yapılmaz”
Altındağ Belediye Başkanı ve TBB Encümen Üyesi Veysel Tiryaki ise belediyelerin eskiden ahbap-çavuş ilişkisiyle yönetildiğini, ancak 15 senelik süreçte bunun geride kaldığını ifade etti.
Başkan Tiryaki, göreve başladığında Altındağ’da 24 yıl boyunca vergi ödenmediğini fark ettiğini kaydederek belediyenin daha fazla felakete sürüklenmemesi için, acil çözüm önlemleri aldıklarını açıkladı. “2080 olan personel sayısını, altı yıl içerisinde 680’e indirdik. Ayrıca 28 olan müdürlük sayısını da 12’ye indirdik. Personel azaltmayla birlikte, yüzde 96’sı personel gideri olan yıllık bütçenin, sadece yüzde 24’ü personel giderine gitmeye başladı. Göreve geldiğimizde ilk 3 yıl hizmet üretmeyi değil, birikmiş sorunları gidermeye çalıştık” şeklinde konuşan Başkan Tiryaki, “Her yıl yüzde 25 borçlanma yapılarak, belediyecilik yapılmaz. Sosyal Güvenlik Kurumu artık borçlu belediyeleri rahat bırakmıyor ve belediyelerin gayrimenkullerinden, başkanların maaşına kadar her şeye haciz koyuyor” dedi.
Büyükşehirlerde Mali Yönetim ve Kaynak Dağılımı konulu oturumda ayrıca İller Bankası Genel Müdür Yardımcısı Muhittin Abacıoğlu, "Belediyelerde Borçlanma, Transferler ve Kesintiler"; Hazine Müsteşarlığı Kamu Finansmanı Genel Müdürü Coşkun Cangöz ise "Uluslararası Fon ve Kredi Kaynaklarından Yararlanmak" konularında birer sunum yaptı.
BÜYÜKŞEHİRLERDE TOPLU KONUT, KENTSEL ALTYAPI VE PLANLAMA SORUNU
Oturumunun başkanlığını Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Dr. Hasan Hami Yıldırım yaptı. Yıldırım’ın Büyükşehirlerde Konut Politikası üzerine sunumunun ardından İstanbul Metropoliten Planlama ve Kentsel Tasarım Merkezi Başkanı Prof. Dr. İbrahim Baz, Büyükşehir Ölçeğinde Planlama Sorunları ve Çözüm Önerileri üzerine konuştu. Prof. Dr. İbrahim Baz, İstanbul’da kilometrekareye 68.202 kişi düştüğünü belirttiği konuşmasında yine İstanbul’da son 30 yıl içerisinde yapılaşmanın yüzde 57 arttığını kaydetti.
Çankaya Belediye Başkanı ve TBB Encümen Üyesi Bülent Tanık’ın, “İlçe Belediyelerinin Planlama Yetkileri; Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri” konulu sunum yaptığı oturumda Küçükçekmece Belediye Başkanı Aziz Yeniay ise Kentsel Dönüşüm konusunda Türkiye’de uygulanan başarılı çalışmalardan biri olan “Ayazma-Tepeüstü Kentsel Dönüşüm Projesi” hakkında katılımcıları bilgilendirdi. Ankara Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa Sarıgül ise “Büyükşehirlerde Altyapı Yönetimi” hakkında bir sunum yaptı.
DÜNYADA BÜYÜKŞEHİR YÖNETİMLERİ
Kongrede son olarak “Dünyada Büyükşehir Yönetimleri” konulu oturum gerçekleştirildi. Gazi Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Kemal Görmez’in başkanlık yaptığı oturumda dünyadaki çeşitli yerel yönetim çalışmaları konusunda örneklemeler yapıldı. Son oturumda İstanbul Büyükşehir Belediyesi Strateji Geliştirme Daire Başkanı Köksal Tandıroğlu da, “Küresel Kent Olarak İstanbul’un, Dünya Kentleri Arasındaki Yeri” üzerine bir sunum yaptı.
Uşak Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakan Altıntaş, “Dünyada Büyükşehir Belediye Sisteminin Gelişimi” konusunda bilgilendirme yaparken, Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zerrin Toprak Karaman ise “Büyük Kentlerin Yönetimi: Karşılaştırmalı Analizler ve Stratejiler” üzerine konuştu. Prof. Dr. Karaman, emniyet hizmetlerinin tamamen belediyelerin yetkisine geçmesi gerektiğini belirtirken, Türk belediyecilik sistemi için, Londra modelinin uygulanabileceğini açıkladı.
UCLG-MEWA Genel Sekreteri Selahattin Yıldırım ise “Büyükşehirler Arası İşbirliği” konulu sunumunda Türkiye’nin büyükşehir belediye yönetimi konusunda örnek ülkelerden biri olduğunu savunarak, özellikle İspanya’daki belediyeler tarafından, Türk belediyecilik sisteminin örnek alındığını kaydetti.
İçişleri Bakanlığı, Türkiye Belediyeler Birliği ve Marmara Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen 25.Yılında Türkiye’de Büyükşehir Yönetimi Ulusal Kongresinin genel değerlendirme ve kapanış konuşmalarını Prof. Dr. Musa Eken ve Prof. Dr. Adem Esen yaptı. Türkiye’de Büyükşehir Yönetimi Ulusal Kongresi’nin, tematik hale getirilerek her yıl düzenleneceği de kaydedildi.
KONGRE BELEDİYE TV ÜZERİNDEN CANLI YAYINLANDI
İki gün süren kongre, Türkiye Belediyeler Birliğinin internet televizyonu olan Belediye Tv üzerinden www.tbb.gov.tr adresinde canlı yayınlandı.
Toplantı Sunumları
1. Gün Sunumları
2. Gün Sunumları
